Bu başlıkta kısaca program kurulumuna değinilecektir. Lütfen başlık altında soru sormayın. Buradan edindiğiniz bilgiler doğrultusunda hala kurulum yapamadıysanız lütfen gerekli hata mesajı ile beraber ayrıntılı bir açıklamayı forumda ayrı bir başlık altında sorun.
Öncelikle şunu bilmeliyiz ki program kurulumları için her Linux dağıtımının kendisine göre farklı yolları ve/veya paket/güncelleme yöneticileri olabilir. Bu yüzden verilecek ilk tavsiye kendi dağıtımınızın program yükleme metodunu ve araçlarını öğrenmeniz olacaktır. Bunun için forumda gezinebilir, dağıtımın kendi sayfasına varsa wiki bölümüne bakabilir,
http://www.google.com 'da bir arama yapabilirsiniz. Bu bölüme tekrar yazının sonunda döneceğiz. Ancak bir kurulum şekli her dağıtım için aynıdır: kaynaktan derleme.
Program kaynak dosyaları genel olarak .tar.gz, .tar.bz2 bazen de .tgz ve .zip olabilirler. Daha başka sıkıştırma/arşivleme yolları olsa da daha çok bu şekilde dağıtılmaktadırlar. Bu gibi edindiğimiz kaynak kodundan program derleme işlemi 3 aşamada yapılır. Genelde programı bir dizine açtığınızda içerisinden bir INSTALL ve/veya README dosyası çıkar. Bunları okumanız dahi size yardımcı olacaktır. Ancak eğer aksi belirtilmemişse, bu işlem şöyle yapılır.
İndirilen dosya bir dizine açılır:
(Örnek dosyanın foo.tar.gz olduğunu var sayıyoruz)
tar -zxvf foo.tar.gz
Bu adım dosyanın uzantısına göre değişebilir. Tüm dosyaları açan bir betiği ise şurdan edinebilirsiniz:
http://wiki.linux-sevenler.org/index.php/IPUCU_Dosya_S%C4%B1k%C4%B1%C5%9Ft%C4%B1rma_ve_A%C3%A7ma_Y%C3%B6ntemleri%3FArtık foo isminde bir dizinimiz olacaktır. Dizine düşüp derlemeye geçebiliriz.
cd foo
Derleme 3 adımdan oluşur.
1../configure
Bu işlem ile uygulama için gerekli kütüphane ve bağımlılık programlarının olup olmadığı kontrol edilir.
2.make
eğer bir önceki adımda eksik bir kütüphane veya program veya herhangi bir hata yoksa bu komutla kaynak kod derlenir. Programın boyutuna ve sisteminizin durumuna göre süresis artıp azalabilir.
3.su
Bu adım ile root hakları alınır.
make install
Derlenmiş olan program ikilik dosyalar halinde, dosyaların kurulu olması gereken (dağıtıma göre değişebilir) /usr/bin, /usr/local/bin gibi dizinlere kopyalanır.
Kaynaktan derleme denilen bu kurulum şekli tüm dağıtımlarda böyledir.
Diğer genel kurulum dosyaları .bin veya .sh uzantılı kurulum paketleridir.
Bu da şöyle olur.
.bin için:
sh foo.bin
.sh için
sh foo.sh
Kurulum genelde kendi haliyle gerçekleşir.
Bu kurulum şekli de kaynaktan derleme gibi tüm dağıtımlarda bu şekildedir.
Tüm dağıtımlar için geçerli olmayan, desteklenmeyen fakat kullanılırlığı çok olan bir başka kurulum yolu ise .rpm uzantılı dosyaları kullanmaktır. Asıl ismi Redhat Package Manager olan bu dosyalar adından da anlaşılacağı gibi Redhat tarafından ortaya çıkarılmış ve daha sonra diğer başka dağıtımlar tarafından da kullanılır olmuştur. Kurulum şekli şöyledir:
rpm -ivh foo.rpm
Yazının başında da belirtildiği üzere en güzel ve sancısız kurulum yolu ise kendi dağıtımınızın yolunu kullanmaktır. Kısacası dağıtımınızın neyi destekleyip neyi desteklemeyeceği bellidir. Bu durumda müracaatın paket yöneticisine olması gerekir. Paket yöneticisi ile genelde sorunsuz kurulumlar yapılır. Eğer dağıtımınız destekliyorsa internetten güncellenerek kurulumlar da yapılabilir.
Belli başlı dağıtımları aktarmaya çalışalım.
Slackware.tgz uzantılı paketleri kullanır. Kurulum şekli:
installpkg foo.tgz
Dağıtımın kendisi internet üzerinden güncelleme desteklemez, yani bunu doğrudan yapacak bir uygulama yoktur. Ancak kendisi için geliştirilmiş olan slapt-get gibi araçlar mevcuttur.
Debian-Ubuntu-Kubuntu.deb uzantılı paketleri kullanır. Kurulum şekli:
dpkg -i foo.deb
İnternet üzerinden güncelleme ve paket kurulumu vardır. Bunun için bir iki araç mevcuttur. En genel kullanılanı apt-get'tir.
apt-get install foo
Böylece tüm bağımlılıkları ile beraber foo ismindeki program kurulmuş olur.
Gentoo Kendisine has herhangi bir paket uzantısı yoktur. Kaynaktan derleyerek program kurar. Bunu genelde internet üzerinden gerçekleştirir. BSD'den alınma çok güzel bir portage sistemi vardır. Çok sık aralıklarla depo güncellenir. Kullandığı araç emerge'dür.
emerge foo
ArchKaynak dosyalarını kullanır. İnternetten kurulum için çok güzel bir uygulamaya sahiptir: pacman. Kurulum için:
pacman -S foo
Ayrıca Arch için hazırlanmış bir tar.gz paketini kurmak için:
pacman -A foo.tar.gz
Redhat-Fedora-Suse-Mandriva.rpm uzantılı paketleri kullanır. Kurulum şekli:
rpm -ivh foo.rpm
Dikkat edilmesi gereken her dağıtım için kendi RPMsini kullanmaktır.
Yum ile internetten kurulum gerçekleştirir.
yum install foo
Başlığın devamı olarak dağıtım ekleyebilirsiniz. Hazırda yazılmış olan dağıtımlar için ekleme/hata düzelteme hatırlatmasında bulunabilirsiniz. Elden geldiğince ilk başlığı ben düzenlemeye çalışacağım.
Lütfen bu başlık altında soru sormayın.
Gönderen
